Nowy partner a badanie OZSS. Jak zawnioskować o zbadanie jego relacji z dzieckiem?

Czy nowy partner matki lub ojca jest badany w OZSS?

Partner rodzica nie jest automatycznie objęty badaniem OZSS. Zespół bada osoby skierowane przez sąd w zakresie określonym w zleceniu. Bez wyraźnego zlecenia dotyczącego partnera nie podejmuje jego badania tylko dlatego, że uczestniczy on w życiu dziecka. Informacja o nowym związku może pojawić się podczas rozmów z rodzicami, ale nie jest równoznaczna z przebadaniem tej osoby.

Potwierdza to informacja II OZSS Sądu Okręgowego w Krakowie: badaniu podlegają wyłącznie osoby skierowane przez sąd.

W mojej praktyce rzadko spotykam się z badaniem partnera lub partnerki rodzica. Zazwyczaj badani są rodzice lub opiekunowie prawni dziecka. To obserwacja z analizowanych przeze mnie spraw, a nie zasada wykluczająca udział innych osób. Jeżeli zależy Ci na zbadaniu relacji partnera z dzieckiem, możesz o to zawnioskować.

Kiedy warto zawnioskować o badanie partnera?

Wniosek może być istotny, gdy drugi rodzic zgłasza zastrzeżenia wobec osoby regularnie obecnej przy dziecku. Może chodzić o sposób traktowania dziecka, udział w wychowaniu, reakcje na jego potrzeby lub zachowanie podczas kontaktów. Badanie ma pomóc ustalić, jak ta relacja rzeczywiście wygląda i jakie ma znaczenie dla dziecka.

O objęcie partnera badaniem możesz wystąpić zarówno wtedy, gdy zastrzeżenia dotyczą Twojego partnera, jak i wtedy, gdy samodzielnie zgłaszasz obawy wobec partnera drugiego rodzica. Wyjaśnij, jakie konkretne okoliczności wymagają oceny. Sam brak sympatii do nowego partnera byłego małżonka nie pokazuje jeszcze znaczenia jego udziału dla sprawy.

• Partner mieszka z dzieckiem i regularnie zostaje z nim bez rodzica.
• Uczestniczy w kontaktach, wobec których drugi rodzic zgłasza zastrzeżenia.
• Wprowadza zasady wychowawcze lub reaguje na zachowania dziecka w sposób budzący obawy.
• Dziecko opisuje trudności w tej relacji, a dorośli przedstawiają rozbieżne informacje.

To przykłady okoliczności do uzasadnienia wniosku. Nie przesądzają ani zasadności zarzutów, ani decyzji sądu.

Jak wystąpić o rozszerzenie tezy dowodowej OZSS?

Zwróć się do sądu prowadzącego sprawę o objęcie partnera badaniem i rozszerzenie tezy dowodowej o ocenę jego relacji z dzieckiem. Wskaż, kogo dotyczy wniosek, jaką rolę ta osoba pełni w życiu dziecka i dlaczego dotychczasowe zlecenie wymaga uzupełnienia. Jeżeli badanie nie zostało jeszcze zlecone, potrzebę udziału partnera zgłoś przy ustalaniu jego zakresu.

W uzasadnieniu połącz trzy elementy: konkretne zastrzeżenia, rzeczywistą obecność partnera przy dziecku oraz zagadnienia, które mają wyjaśnić biegli. Możesz wskazać wiadomości, opisane zdarzenia lub inne materiały dotyczące tych okoliczności. Oddziel własne obserwacje od informacji przekazanych przez dziecko i twierdzeń drugiego rodzica.

O co poprosić sąd w zakresie badania relacji?

Samo wskazanie dodatkowej osoby nie zastępuje określenia celu jej badania. Warto wyjaśnić, czy chodzi o charakter relacji z dzieckiem, poczucie bezpieczeństwa dziecka, sposób reagowania na jego potrzeby czy wpływ udziału partnera na przebieg kontaktów z rodzicem. Pytania powinny odpowiadać rzeczywistemu problemowi w sprawie.

Potrzebę precyzyjnego skierowania osoby i określenia zakresu badania omawiają autorki opracowania „Dobre praktyki współpracy sądu rodzinnego i OZSS. Perspektywa psychologa i sędziego”. Odnoszą się wprost do sytuacji badania partnera rodzica. Ich wskazówki pomagają odróżnić skierowanie osoby na badanie od pytania, na które opinia ma odpowiedzieć.

Zamiast oczekiwać oceny całej osobowości partnera bez związku ze sprawą, określ znaczenie jego zachowań i relacji dla sytuacji dziecka. Zakres wniosku możesz omówić z pełnomocnikiem.

Co się dzieje, gdy sąd uwzględni wniosek?

Jeżeli sąd uwzględni wniosek i skieruje partnera na badanie, OZSS obejmie go czynnościami w zakresie określonym przez sąd. Wtedy ustala się organizację jego udziału. Sprawdź treść postanowienia oraz wezwania, w szczególności to, czy zlecenie obejmuje wyjaśnienie relacji z dzieckiem, na której Ci zależy.

Sam kontakt z sekretariatem OZSS służy ustaleniom organizacyjnym. Nie zastępuje decyzji sądu o rozszerzeniu badania. Nie zakładaj też, że przyprowadzenie partnera na swój termin wystarczy, aby został przebadany.

Uwzględnienie wniosku otwiera możliwość oceny tej relacji. Nie oznacza z góry potwierdzenia zarzutów ani ich odrzucenia. Biegli mają zebrać i ocenić materiał potrzebny do odpowiedzi na pytania sądu.

Jakie informacje o relacji partnera z dzieckiem przygotować?

Uporządkuj to, od kiedy partner zna dziecko, jak często się widują i czy mieszkają razem. Opisz zwykłe sytuacje: wspólny czas, pomoc w opiece, stawianie granic i reagowanie na trudności. Jeżeli doszło do zdarzeń budzących zastrzeżenia, wskaż ich okoliczności, źródło informacji oraz reakcję rodzica.

Ważna jest także perspektywa dziecka: czy zwraca się do partnera o pomoc, jak zachowuje się w jego obecności i jakie trudności zgłasza. Nie przygotowuj dziecka do demonstrowania bliskości ani do powtarzania zarzutów. Jeśli nie obserwujesz relacji bezpośrednio, powiedz, skąd pochodzą Twoje informacje.

Nie trzeba przedstawiać partnera jako osoby zastępującej drugiego rodzica. Istotne jest ustalenie jego rzeczywistej roli i jakości relacji z dzieckiem.

Pytania i odpowiedzi

Czy OZSS może zbadać nowego partnera bez skierowania przez sąd?

Partner nie jest automatycznie objęty badaniem. Potrzebne jest zlecenie sądu dotyczące tej osoby i określenie zakresu oceny. Samo mieszkanie z dzieckiem tego nie zastępuje.

Czy mogę zawnioskować o badanie partnerki ojca dziecka?

Tak. Wskaż jej rolę w życiu dziecka, konkretne okoliczności wymagające wyjaśnienia i cel badania. Tak samo można wystąpić o badanie partnera matki. O uwzględnieniu wniosku decyduje sąd.

Czy zarzuty drugiego rodzica oznaczają, że partner zostanie przebadany?

Nie automatycznie. Zgłoszone zastrzeżenia mogą uzasadniać wniosek, ale objęcie partnera badaniem wymaga decyzji sądu. Warto wyraźnie zawnioskować o jego udział i ocenę relacji z dzieckiem.